Zoeken naar “”

Gaat het aangekondigde energie- en klimaatbeleid van Jetten-I drastisch op de schop?

De wisseling van regeringen heeft de afgelopen jaren geleid tot sterk wisselend energie- en klimaatbeleid in Nederland. De coalitie Jetten-I lijkt het beleid van de vorige regering grotendeels te willen voortzetten, maar op 28 januari van dit jaar oordeelde de rechter dat de overheid de energietransitie moet versnellen omdat ons land geen eerlijke bijdrage levert aan het beperken van de opwarming van de aarde.[1] Sanne de Boer vraagt zich af: “Om dit te kunnen doen, zijn ingrijpende maatregelen en veel geld nodig. Gaat het aangekondigde energie- en klimaatbeleid drastisch op de schop?”

Naar een schoon Brits elektriciteitssysteem in 2030

De Britse regering-Starmer wordt veel verweten in zijn binnenlandse politiek: onvoldoende gericht op groei, rommelig in het budgettaire beleid, besluiteloos. Maar dat geldt niet voor de inzet van minister van Energy Security & Net Zero Ed Miliband. Hij stelde zich bij zijn start in 2024 twee doelen: een elektriciteitssysteem dat in 2030 nauwelijks nog broeikasgasemissies heeft en de elektriciteitsprijzen voor huishoudens ordegrootte 300 Pond lager dan in 2024. Het ging daarbij om een project dat in enkele jaren te realiseren zou zijn én met voordelen voor de lange termijn. Om dat te bereiken werd de Clean Energy Superpower Mission in het leven geroepen, een centraal gestuurde aanpak met mijlpalen waarover periodiek wordt gerapporteerd. Hoofd van de centrale sturing werd Chris Stark, die daarvoor leiding gaf aan het Climate Change Committee. Het is een interessant project volgens Pieter Boot, met verschillende kanten die ook in andere landen spelen.

Energiekwartetten met de minderheidscoalitie

Zojuist is Jan Paul van Soest verwachtingsvol getuige geweest van de beëdiging van het nieuwe kabinet-Jetten. “Het is een interessant spel dat zich de komende jaren gaat ontvouwen: een minderheidskabinet dat voor veel voorstellen ter rechter- of ter linkerzijde steun moet zien te verwerven. Dat zou best vaak kunnen lukken, na zo’n 2 jaar stagnatie na de verkiezingen in november 2023 en een kabinet van saboteurs en brekebenen, dat in elk geval duidelijk maakte dat populistische roeptoeters willen noch kunnen besturen.”

Abracadabra

De geopolitieke dynamiek trekt weer aan en de impact reikt verder dan de krantenkoppen. Sancties, handelsroutes en bilaterale afspraken hertekenen energiestromen en verschuiven de machtsverhoudingen op olie en gasmarkten. Coby van der Linde ontleedt hoe die politieke grilligheid de voorspelbaarheid uit de markt duwt en het begrip ‘evenwicht’ steeds minder waard maakt.

Groei is noodzakelijk bij energiecoöperaties

Eind 2025 haalde energiecoöperatie De Windvogel ruim 2 miljoen euro op bij haar leden. Een recordbedrag. Het is een prestatie om trots op te zijn en tegelijk exemplarisch voor een bredere ontwikkeling: de energiecoöperatieve sector groeit, in euro's, in schaal en in professionaliteit. Die groei is mooi, maar ook hard nodig volgens Antoinette Sol. Genoeg werk aan de winkel in 2026.

Het demissionaire kabinet versnelt klimaatverandering met het belastingplan

Het kabinet heeft op de valreep nog een belasting door de Kamers gekregen waardoor de Aarde verder zal opwarmen. Een belasting die raakt aan waar Matthijs Meijer van Putten al maanden over schrijft: Hoe vervoeren we ons zo klimaatvriendelijk mogelijk?

Vergroenen in een vergrijzende democratie

Wie op zijn zeventigste nog aan een meerjarige verbouwing begint, moet er behoorlijk van overtuigd zijn dat het de moeite waard is. Het betekent leven in de rommel, investeren met een lange terugverdientijd en accepteren dat vooral anderen later van het resultaat profiteren. Toch is dat precies waar Nederland nu voor staat. Terwijl het energiesysteem ingrijpend wordt verbouwd, ziet Frans de Heij dat ook de demografie in rap tempo verandert. “We proberen tegelijk te vergroenen en te vergrijzen: een combinatie die zelden expliciet wordt besproken, maar grote gevolgen heeft voor arbeid, kapitaal en onze bereidheid om ver vooruit te kijken.”

Nieuwe zorgen over de energie-intensieve industrie en zinvolle voornemens in nieuw coalitieakkoord?

De afgelopen tijd verschenen weer enkele rapporten over de stand van zaken in de energie-intensieve industrie (EEI). Volgens Pieter Boot raken we aan somberheid op dit punt gewend, maar ze zijn nog ernstiger dan op het eerste gezicht blijkt. Het nieuwe coalitieakkoord is echter voornemens hier stappen te zetten. 

Pas op met modellen!

Bij een van zijn eerste werkgevers leerde Martien Visser met modellen werken. "Dankzij computers werden ze steeds groter. Meer data, meer aannamen, meer interacties. Idealiter worden modeluitkomsten geverifieerd. In de natuurkunde kan dat. In de gewone wereld niet of nauwelijks. Zeker niet als de toekomst beschreven wordt in business cases en scenario’s. Die lopen soms tot wel 25 jaar vooruit. Die tijd geleden moest de liberalisatie van de Europese energiemarkt nog op gang komen en waren zonnepanelen 100x duurder dan nu. Schijnbaar onbeduidende veranderingen in de aannamen kunnen op deze lange termijn uitkomsten maken of breken."

Reactie op Coalitieakkoord over Energie en Klimaat

Ambitieus-realistisch. De coalitie erkent enerzijds dat het Nederlandse klimaatdoel voor 2030 “lastig wordt”, maar houdt tevens vast aan deze ambitie, die dan mogelijk iets later zal worden ingelost. Tegelijkertijd richt zij zich op de lange termijn, op 2040 en 2050. Dat was hard nodig. Nederland was zo druk met 2030, dat de voorbereidingen voor de periode na 2030 uit het oog werden verloren. Terwijl de EU tussen 2030 en 2040 haar CO2-emissie enorm wil reduceren: van -55% naar -90%. Dat lukt niet na grondige voorbereidingen in de jaren daaraan voorafgaand. Belangrijk voorts dat de coalitie zich richt op een "slimme Europese aanpak". Klimaatbeleid is geen marathon die je individueel als land moet winnen, maar een opgave waar we, Europees en mondiaal, samen de schouders onder moeten zetten en die we samen over de finish moeten brengen. Het lukraak eigen emissies over de grens kieperen, onder het motto dat andere landen dat wel zullen oplossen omdat ze immers ook aan Parijs hebben gecommitteerd, is geen begaanbare weg en zal als een boemerang terugkomen, aldus Jos Cozijnsen en Martien Visser. Nog los van de geopolitieke consequenties dat Nederland (en Europa) zich daarmee steeds afhankelijker maakt van derden.